Obowiązki konsultacyjne pracodawcy w zakresie bhp

Konsultacje działań w zakresie bhp

Zgodnie z art. 23711a pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami wszystkie działania związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, w szczególności dotyczące:

a) zmian w organizacji pracy i wyposażeniu stanowisk pracy, wprowadzania nowych procesów technologicznych oraz substancji chemicznych i ich mieszanin, jeżeli mogą one stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia pracowników,

b) oceny ryzyka zawodowego występującego przy wykonywaniu określonych prac oraz informowania pracowników o tym ryzyku,

c) tworzenia służby bhp lub powierzania wykonywania zadań tej służby innym osobom oraz wyznaczania pracowników do udzielania pierwszej pomocy, a także wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników,

d) przydzielania pracownikom środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego,szkolenia pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Pracownicy lub ich przedstawiciele mogą przedstawiać pracodawcy wnioski w sprawie eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zawodowych.

Do obowiązków pracodawcy w zakresie konsultacji działań związanych z bhp należy również zapewnienie odpowiednich warunków do przeprowadzenia konsultacji, a zwłaszcza zapewnienia, aby odbywały się w godzinach pracy. Za czas nieprzepracowany w związku z konsultacjami, pracownicy lub ich przedstawiciele zachowują prawo do wynagrodzenia.

Na umotywowany wniosek pracowników lub ich przedstawicieli dotyczący spraw zagrożenia zdrowia i życia pracowników inspektorzy pracy Państwowej Inspekcji Pracy przeprowadzają kontrole oraz stosują środki prawne przewidziane w przepisach o Państwowej Inspekcji Pracy.

Pracownicy lub ich przedstawiciele nie mogą ponosić żadnych niekorzystnych dla nich konsekwencji z tytułu w/w działalności.

U pracodawcy, u którego działa komisja bhp, konsultacje mogą odbywać się w ramach tej komisji. W takim przypadku to członkom komisji przysługują uprawnienia przedstawiania wniosków w sprawie eliminacji zagrożeń zawodowych oraz składania umotywowanych wniosków dotyczących spraw zagrożenia zdrowia i życia do Państwowej Inspekcji Pracy.

Zgodnie z art. 23713a przedstawiciele pracowników są wybierani przez zakładowe organizacje związkowe (zgodnie z ustalonym trybem). Jeżeli natomiast w zakładzie pracy nie działają organizacje związkowe, wybór przedstawicieli pracowników odbywa się na zasadach przyjętych u danego pracodawcy (mając na uwadze również konieczność tworzenia rady pracowniczej).

Komisja bhp

Zgodnie z art. 23712 pracodawca zatrudniający więcej niż 250 pracowników powołuje komisję bezpieczeństwa i higieny pracy (zwaną komisja bhp), jako swój organ doradczy i opiniodawczy. W skład komisji wchodzą w równej liczbie przedstawiciele pracodawcy, w tym pracownicy służby bhp i lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami oraz przedstawiciele pracowników, w tym społeczny inspektor pracy. Przewodniczącym komisji jest pracodawca lub osoba przez niego upoważniona, a wiceprzewodniczącym – społeczny inspektor pracy.

Do zadań komisji należy:

a) dokonywanie przeglądu warunków pracy,

b) okresowa ocena stanu bhp,

c) opiniowanie podejmowanych przez pracodawcę środków zapobiegających wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym,

d) formułowanie wniosków dotyczących poprawy warunków pracy,

e) współdziałanie z pracodawcą w realizacji jego obowiązków w zakresie bhp

Posiedzenia komisji bhp odbywają się co najmniej raz na kwartał. Za czas nieprzepracowany w związku z udziałem w komisji pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Komisja w związku ze swoimi zadaniami, korzysta z ekspertyz lub opinii specjalistów spoza zakładu pracy w przypadkach uzgodnionych z pracodawcą i na jego koszt.

Komentarz

Głównym celem przytoczonych przepisów jest przyznanie stronie pracowniczej prawa do konsultacji działań podejmowanych przez pracodawcę w zakresie bhp. Konsultacje te obejmują wszystkie działania związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. Oprócz tak szerokiego katalogu działań, ustawodawca określa 4 grupy działań konsultacyjnych, stanowiących kluczowe decyzje w dziedzinie bhp tj.:

a) zmian w organizacji pracy i wyposażeniu stanowisk pracy, wprowadzania nowych procesów technologicznych oraz substancji chemicznych i ich mieszanin, jeżeli mogą one stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia pracowników,

b) oceny ryzyka zawodowego występującego przy wykonywaniu określonych prac oraz informowania pracowników o tym ryzyku,

c) tworzenia służby bhp lub powierzania wykonywania zadań tej służby innym osobom oraz wyznaczania pracowników do udzielania pierwszej pomocy, a także wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników,

d) przydzielania pracownikom środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego,szkolenia pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Przykładami w/w punktów konsultacji mogą być:

ad a – wszelkie zmiany w organizacji pracy, wyposażeniu stanowisk pracy, użytkowanych materiałów i narzędzi, użytkowanych maszyn i urządzeń, wprowadzenie systemu zarządzania, remont i przebudowa zakładu pracy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych, ustaleniach dotyczących prac szczególnie niebezpiecznych, prac wykonywanych przez dwie osoby, wprowadzenie instrukcji i procedur bhp itd.

ad b – aktualizacja oceny ryzyka zawodowego, dobór metody oceny ryzyka zawodowego, identyfikacja zagrożeń, dobór współczynników oceny ryzyka

ad c – ilość osób wyznaczonych za pierwszą pomoc i ewakuację oraz zwalczanie pożarów, ich szkolenie, czasookres szkolenia, ilość pracowników służby bhp, model ich pracy w zakładzie pracy

ad d – ustalenie wyposażenia pracowniczego w zakresie obuwia i odzieży roboczej oraz środków ochrony indywidualnej, ich czasookresów użytkowania, ustalenie grup pracowniczych podlegających odpowiedniemu rodzajowi szkolenia okresowego, ustalenie programów szczegółowych szkoleń w dziedzinie bhp, częstotliwości oraz czasu trwania szkolenia bhp.

Dla celów dowodowych należy przygotować protokół z konsultacji w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Oprócz działań konsultacyjnych pracodawcy z pracownikami, strona pracownicza posiada również prawo do przedstawiania pracodawcy wniosków w sprawie eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zawodowych co może być równoznaczne z reagowaniem pracodawcy na zmieniające się potrzeby w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Strona pracownicza może również spowodować kontrolę Państwowej Inspekcji Pracy w przypadku zagrożenia zdrowia i życia pracowników.

Wykonywanie uprawnień pracowniczych w żaden sposób nie może niekorzystnie wpływać na samych pracowników (ze strony pracodawcy). Prowadzenie konsultacji wymaga zapewnienia należytych warunków, zgodnych z przepisami bhp.

Innym działaniem partycypacyjnym strony pracowniczej jest udział przedstawicieli pracowników w pracach komisji bhp. O ile w ramach konsultacji poza komisją nie jest określony skład osobowy, o tyle w ramach prac komisji musi być zachowana równowaga pomiędzy stroną pracowniczą a stroną pracodawcy, jeśli chodzi o ilość osób zasiadających w komisji, mając na uwadze wymóg zapewnienia w składzie osobowym pracownika służby bhp, lekarza medycyny pracy oraz społecznego inspektora pracy. Komisja bhp jest organem doradczym i opiniodawczym. Może ona korzystać z pomocy specjalistów, przy uprzednim wyrażeniu zgody przez pracodawcę.

Autor: Adam Pisarczuk

Sprawdź specjalistyczne publikacje z zakresu bhp i prawa pracy

, , , ,
One comment to “Obowiązki konsultacyjne pracodawcy w zakresie bhp”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *