Szkolenie bhp uczniów – praktykantów

Pewnym problemem związanym z organizacją i przeprowadzaniem szkoleń w dziedzinie bhp są sytuacje, kiedy to zakład pracy przyjmuje uczniów-praktykantów celem odbycia praktyk zawodowych. Może się pojawić pytanie – czy rzeczywiście uczniowie Ci podlegają szkoleniu bhp na zasadach takich, jak pracownicy etatowi lub pracownicy młodociani, zatrudnieni w ramach przygotowania zawodowego. Problem jest tym trudniejszy do rozwiązania, ponieważ obowiązki te reguluje kilka odrębnych aktów prawnych.

Zgodnie z §10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 180 poz. 1860 z późn. zm), dalej rszbhp i §11 ust. 1 pkt 3 rszbhp, szkoleniu wstępnemu ogólnemu podlegają m.in:

-uczniowie szkół zawodowych zatrudnieni w celu praktycznej nauki zawodu

Szkoleniu wstępnemu stanowiskowemu podlegają natomiast:

-uczniowie odbywający praktyczną naukę zawodu

Powyższe regulacje traktują o dwóch zupełnie różnych sytuacjach.

Pierwsza z nich mówi o zatrudnianiu uczniów szkół zawodowych w celu praktycznej nauki zawodu. Dotyczy to przede wszystkim młodocianych, nie posiadających kwalifikacji, którzy mogą być zatrudniani, w zasadzie, tylko na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, w ramach praktycznej nauki zawodu.
Praktyczna nauka zawodu jest organizowana w formie zajęć praktycznych, a w technikum i szkole policealnej także w formie praktyk zawodowych.

Zajęcia praktyczne mogą odbywać się u pracodawców, na zasadach dualnego systemu kształcenia, na podstawie:

a) umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, zawartej pomiędzy młodocianym a pracodawcą;

b) umowy o praktyczną naukę zawodu (w tym praktyk zawodowych), zawartej pomiędzy dyrektorem szkoły a pracodawcą przyjmującym uczniów na praktyczną naukę zawodu.

Wobec powyższego, jasnym jest, że młodociany zatrudniony w oparciu o umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego podlega szkoleniom bhp na takich samych zasadach jak etatowi pracownicy, czyli podlega szkoleniom wstępnym jak i okresowym.

Inną sytuacją jest natomiast odbywanie praktycznej nauki zawodu w formie przyjęcia uczniów na praktyczną naukę zawodu (praktyki zawodowe).

Przyjęcie uczniów na praktyczną naukę zawodu (praktyki zawodowe) odbywa się na podstawie umowy o praktyczną naukę zawodu zawartej pomiędzy dyrektorem szkoły a pracodawcą przyjmującym uczniów na praktyczną naukę zawodu. Umowa ta powinna określać:

a) nazwę i adres podmiotu przyjmującego uczniów na praktyczną naukę zawodu oraz miejsce jej odbywania;

b) nazwę i adres szkoły kierującej uczniów na praktyczną naukę zawodu;

c) zawód, w którym prowadzona będzie praktyczna nauka zawodu;

d) listę uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu, z podziałem na grupy;

e) formę praktycznej nauki zawodu (zajęcia praktyczne lub praktyki zawodowe) i jej zakres, a w przypadku zajęć praktycznych odbywanych u pracodawców na zasadach dualnego systemu kształcenia także liczbę dni w tygodniu, w których zajęcia praktyczne odbywane są u pracodawców;”,

f) terminy rozpoczęcia i zakończenia praktycznej nauki zawodu;

g) prawa i obowiązki stron umowy, ze szczególnym uwzględnieniem praw i obowiązków szkoły i pracodawcy przyjmującego;

h) sposób ponoszenia przez strony umowy kosztów realizacji praktycznej nauki zawodu wraz z kalkulacją tych kosztów, z uwzględnieniem kosztów refundacji wynagrodzenia instruktorów praktycznej nauki zawodu, dodatku szkoleniowego dla instruktorów, kosztów odzieży roboczej i środków ochrony indywidualnej oraz diet zwiazanych z praktyczną nauką zawodu na statkach morskich i środlądowych;

i) dodatkowe ustalenia stron umowy związane z odbywaniem praktycznej nauki zawodu, w tym sposób zgłaszania i uwzględniania wniosków o zmianę treści nauczania.

Szkoła kierująca uczniów na praktyczną naukę zawodu:

nadzoruje realizację programu praktycznej nauki zawodu;

współpracuje z podmiotem przyjmującym uczniów na praktyczną naukę zawodu;

a) zapewnia ubezpieczenie uczniów od następstw nieszczęśliwych wypadków;

b) akceptuje wyznaczonych instruktorów praktycznej nauki zawodu i opiekunów praktyk zawodowych lub wyznacza do prowadzenia praktycznej nauki zawodu nauczycieli praktycznej nauki zawodu;

c) zwraca uczniom odbywającym praktyczną naukę zawodu w miejscowościach poza ich miejscem zamieszkania i poza siedzibą szkoły, mającym możliwość codziennego powrotu do miejsca zamieszkania lub siedziby szkoły, równowartość kosztów przejazdów środkami komunikacji publicznej, z uwzględnieniem ulg przysługujących uczniom;

d) zapewnia uczniom odbywającym praktyczną naukę zawodu w miejscowościach poza siedzibą szkoły, do których codzienny dojazd nie jest możliwy, nieodpłatne zakwaterowanie i opiekę oraz ryczałt na wyżywienie w wysokości nie niższej niż 40 % diety przysługującej pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju;

e) przygotowuje kalkulację ponoszonych przez szkołę kosztów realizacji praktycznej nauki zawodu, w ramach przyznanych przez organ prowadzący środków finansowych.

Podmioty przyjmujące uczniów lub młodocianych (odpowiednio dla młodocianych tj. w zakresie, którego nie regulują przepisy zawarte w kp oraz aktach wykonawczych do kp) na praktyczną naukę zawodu:

a) wyznaczają odpowiednio nauczycieli, instruktorów praktycznej nauki zawodu oraz opiekunów praktyk zawodowych;

b) zapoznają uczniów lub młodocianych z organizacją pracy, regulaminem pracy, w szczególności w zakresie przestrzegania porządku i dyscypliny pracy, oraz z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy;

c) nadzorują przebieg praktycznej nauki zawodu;

d) sporządzają, w razie wypadku podczas praktycznej nauki zawodu, dokumentację powypadkową;

e) współpracują ze szkołą lub z pracodawcą;

f) powiadamiają szkołę lub pracodawcę,  o naruszeniu przez ucznia lub młodocianego regulaminu pracy;

g) zapewniają uczniom odbywającym praktykę zawodową na statkach morskich i śródlądowych dietę na zasadach uzgodnionych z armatorem;

h) zapewniają uczniom odbywającym praktykę zawodową na statkach morskich i śródlądowych, wyokrętowanym ze statku za granicą wskutek wypadku lub choroby, świadczenia na zasadach określonych dla załóg tych statków;

i) zapewniają warunki materialne do realizacji praktycznej nauki zawodu, a w szczególności:

-stanowiska szkoleniowe wyposażone w niezbędne urządzenia, sprzęt, narzędzia, materiały i dokumentację techniczną, uwzględniające wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy,

-odzież, obuwie robocze i środki ochrony indywidualnej oraz środki higieny osobistej przysługujące pracownikom na danym stanowisku pracy,

-pomieszczenia do przechowywania odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej,

-nieodpłatne posiłki profilaktyczne i napoje przysługujące pracownikom na danym stanowisku pracy, zgodnie z przepisami w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów,

-dostęp do urządzeń higieniczno-sanitarnych oraz pomieszczeń socjalno-bytowych.

Podsumowując – należy wyróżnić dwie sytuacje dotyczące praktycznej nauki zawodu:

a) zatrudnianie młodocianych na podstawie umowy w celu przygotowania zawodowego,

b) przyjmowanie uczniów na praktyczną naukę zawodu.

Zatrudnienie młodocianego w celu praktycznej nauki zawodu w oparciu o umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego nakłada obowiązek przeprowadzenia szkolenia bhp zarówno wstępnego, jak i okresowego (jeśli jest to konieczne – zależy od formy przygotowania zawodowego).

W przypadku ucznia, którego praktyczną naukę organizuje szkoła, a pracodawca jest stroną tylko go przyjmującą, należy po pierwsze ustalić zasady podlegania szkoleniom z zakresu bhp w umowie zawartej między szkołą a pracodawcą. Jeżeli brak tych regulowań, uczeń ten, zgodnie z regulacjami rszbhp, podlega bezwzględnie instruktażowi stanowiskowemu. Każdorazowo jednak należy ocenić, czy wobec określonej działalności zakładu pracy, nie jest konieczne przeprowadzenie pełnego szkolenia wstępnego w dziedzinie bhp.
Autor: Adam Pisarczuk
, , , ,
One comment to “Szkolenie bhp uczniów – praktykantów”

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *